Fərdlər üçün ciddi çətinliklərə səbəb olan autizm əlamətlərini azaltmaq üçün evdə autizm testi diaqnoz və müalicə prosesində böyük rol oynayır.
Autizm klinik şəraitdə elmi metodlardan istifadə edərək mütəxəssis həkimlər tərəfindən qoyulan diaqnozdur. Bununla belə, evdə autizm testi diaqnostika prosesini həm asanlaşdıran, həm də sürətləndirən bir test olaraq təyin olunur. Buna görə də evdə autizm testi zamanı uşağa baxan ana, ata və ya digər valideynlərin autizm spektrinin pozulmasından xəbərdar olması böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Evdə autizm testini necə yoxlamaq olar?
Evdə autizm testi uşağın baxıcılarının və ya valideynlərinin məlumatlılığı ilə əlaqəli bir testdir. Autizm spektrinin pozğunluğu xəstəlik deyil, ilk növbədə nevroloji fərqdir. Ancaq müalicə edilmədikdə fərdin həm akademik, həm də ictimai həyatına mənfi təsir göstərən simptomlar meydana gəldiyi üçün erkən diaqnoz və xüsusi təhsil müalicəsi böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Autizm adətən 3 yaşından sonra uşaqlara qoyula bilən bir diaqnozdur. 3 yaşından əvvəl körpələrdə tam hərəkətlilik hələ başlamadığından, autizm spektri pozğunluğu olsa belə, simptomları fərq etmək çətin ola bilər. Ancaq valideynlər və ya digər baxıcılar autizmdən xəbərdardırsa, 18-ci ay kimi dövrlərdə autizm əlamətlərini görmək və fərq etmək mümkündür.
Autizm testi mütəxəssis həkimlər tərəfindən elmi metodlardan istifadə edilməklə aparılsa da, şübhəli hallarda valideynlərin evdə də test edə biləcəyi təlimatlar var. Mütəxəssis həkimlər tərəfindən hazırlanan evdə autizm testində uşağın davranışını və rəftarını araşdıran çoxlu maddələr var. Valideynlər bu maddələrə uyğun olaraq uşağı ev şəraitində müşahidə edərək autizmi yoxlaya bilərlər. Bu yolla, şübhəli hallar və əlamətlər müşahidə edildikdə, erkən mərhələdə mütəxəssisə müraciət etmək diaqnoz prosesində erkən müalicəyə imkan verir.
Körpələrdə Autizm Testi
Autizm spektri pozğunluğu anadangəlmə nevroloji fərq olsa da, adətən uşaqlıqda müşahidə oluna bilən bir vəziyyət olduğundan onu körpəlikdə tanımaq demək olar ki, mümkün deyil. Ancaq sağlam və normal körpələr 6 aylıq olduqdan sonra səs çıxarma, göz təması qurma, səslərə reaksiya vermə kimi hərəkətləri edə bildiyi üçün şüurlu valideynlərin bu dövrlərdə autizm əlamətlərini fərq edə biləcəyi mümkün vəziyyətlər arasındadır.
Körpələrdə autizm əlamətlərini anlamaq üçün autizm testi aparıldıqda, ümumiyyətlə təbii inkişaf prosesində tələb olunan davranışlar müşahidə edilir. Səslərə reaksiya verib verməmələri, baxıcılarla göz təması qurmamaları və ya eşitdikləri səslərə virtual olaraq məhəl qoymamaları, gülmə və ya qucaqlama hərəkətləri etməmələri körpələrin evdə müşahidəsi və autizm testi baxımından son dərəcə əhəmiyyətli göstəricilərdir.
Yetkin Autizm Testi
Yetkinlərdə autizm testi körpələr və uşaqlardan daha asandır. Sağlam və normal yetkin insanlar bütün qabiliyyətlərini əldə etmiş və sosial bacarıqlarını inkişaf etdirmiş fərdlərdir. Buna görə də, autizm spektri pozğunluğu olan insanlarda autizm əlamətlərini fərq etmək və simptomları aşkar etmək daha asandır.
Autizm spektri pozğunluğu olan yetkinlərdə görülən ən bariz simptomlardan biri göz təmasından qaçmaqdır. Onlar ətrafdakı insanlarla ünsiyyətdən qaçmaqla yanaşı, mümkün qədər göz təmasından da qaçırlar. Bundan əlavə, şifahi və fiziki ünsiyyətdə çatışmazlıq, empatiya qura bilməmək, həmyaşıdları ilə sosial münasibətlərdə çətinlik çəkmək kimi səbəblər də autizmi göstərən ağır simptomlardır. Evdə autizm testi apararkən, xüsusilə böyüklərdə bu əlamətlər müşahidə edilməlidir.
Sözügedən autizm əlamətlərinin hamısı və ya bəziləri müşahidə edildikdə, ən qısa müddətdə mütəxəssis həkimə müraciət edilməlidir.
Atipik Autizm Testi
Autizm spektri pozğunluğunun bir çox simptomlarını özündə əks etdirən, lakin kliniki diaqnozu olmayan autizm növü "Atipik autizm" adlanır. Atipik autizm, autizm spektri pozğunluğu kimi, elmi metod və üsullardan istifadə etməklə sınaqdan keçirilə bilən bir vəziyyətdir. Bu testlər həmçinin, sözügedən nevroloji fərqin normal autizm və ya atipik autizm olduğunu asanlıqla ayırd edə bilir.
Orvita Psixoloji və Reabilitasiya Mərkəzi olaraq, mütəxəssis heyətimiz və ən müasir avadanlıqlarımızla autizm testi və xüsusi təhsil xidmətlərini etibarlı şəkildə təqdim edirik.
